Wednesday, March 28, 2012

The State of Food Insecurity in the World 2011


The State of Food Insecurity in the World 2011
How does international price volatility affect domestic economies and food security?

Laporan ini boleh dimuat turun di sini

The State of Food Insecurity in the World 2011 menonjolkan kesan pembezaan bahawa krisis makanan dunia yang berlaku pada 2006-08 pada negara-negara yang berbeza, dengan yang termiskin yang paling terjejas. Manakala beberapa negara besar tidak mampu untuk berurusan dengan tipu helah krisis, rakyat di negara-negara kecil yang bergantung kepada import banyak mengalami kenaikan harga yang besar, walaupun hanya sementara, boleh memberi kesan kekal pada kapasiti pendapatan masa depan mereka dan kemampuan untuk keluar daripada kemiskinan.

Laporan tahun ini memberi tumpuan kepada kos turun naik harga makanan, serta bahaya dan peluang oleh harga makanan yang tinggi. Perubahan iklim dan peningkatan frekuensi kejutan cuaca, meningkatkan hubungan antara tenaga dan pasaran pertanian akibat permintaan yang semakin meningkat untuk biofuel, dan meningkatkan financialization daripada makanan dan komoditi pertanian mencadangkan bahawa turun naik (volatility) harga akan terus kekal di sini. Laporan ini menerangkan kesan turun naik harga ke atas keselamatan makanan dan menyenaraikan pilihan dasar untuk mengurangkan turun naik dengan cara yang kos efektif dan bagaimana untuk menguruskannya apabila ia tidak dapat dielakkan.

Saturday, March 24, 2012

Air untuk Keselamatan Makanan


Kita memerlukan 5,000 liter air untuk menghasilkan satu kilogram beras, 1,500 liter air untuk satu kilogram gandum dan 15,000 liter air untuk satu kilogram daging lembu. Jumlah penggunaan air ini dinamakan Water Foot print (kadar penggunaan air) iaitu jumlah air yang digunakan untuk menghasilkan produk dalam kuantiti tertentu. Ini boleh diperolehi melalui proses Penilaian Kitar Hayat (Life Cycle Assessment - LCA). Import dan eksport produk ini akan menyebabkan tekanan terhadap permintaan air di negara pengeluar. Satu lagi fakta yang diperolehi: Tahukah anda dengan membiarkan air menitis dari paip anda akan membazir sebanyak 20 gelen air sebulan?


Rajah 1: Kadar penggunaan air (water foot print) bagi makanan terpilih

Walaupun bumi ini diliputi oleh 70 peratus air, hanya 2.75 peratus adalah air tawar, termasuk 2.05 peratus beku di dalam glasier, 0.68 peratus sebagai air bawah tanah dan 0.011 peratus daripada jumlah itu sebagai air permukaan di tasik dan sungai. Pertambahan populasi dunia menambahkan tekanan kepada persaingan guna air untuk kegunaan manusia, perindustrian dan pertanian. Air bersih dan tidak tercemar hanyalah 0.003 peratus daripada jumlah air yang boleh didapati di seluruh dunia. Satu daripada lapan penduduk dunia tidak mendapat akses kepada air yang selamat. Pengairan kepada tanaman pada hari ini mengambil 70 peratus jumlah air bersih yang ada.

Rajah 2: Kawasan pengairan dunia


Rajah 3: Taburan kawasan pengairan tanaman (juta hektar)

Dalam konteks pertumbuhan demografi, peningkatan persaingan untuk air dan perhatian yang lebih terhadap isu alam sekitar, air untuk makanan masih menjadi isu teras yang tidak lagi boleh ditangani melalui pendekatan yang sempit. Bentuk baharu pengurusan air dalam pertanian, termasuk pertanian rainfed (kawasan pertanian yang hanya mendapat bekalan air daripada hujan) dan pengairan kawasan tadahan air, pengurusan perikanan darat dan akuakultur, dan pengurusan ternakan serta padang ragut perlu diteroka dan dilaksanakan dengan cara yang komprehensif.

Petani merupakan teras utama proses perubahan dan perlu digalakkan dan dibimbing melalui insentif dan amalan tadbir urus yang sesuai, bagi memelihara ekosistem dan biodiversiti semulajadi dan meminimumkan kesan negatif mereka. Matlamat ini hanya akan dapat dicapai jika dasar yang bersesuaian digubal dan dilaksana. Institusi pengairan mesti bertindak balas terhadap keperluan petani, memastikan penghantaran air, meningkatkan ketelusan dalam pengurusan, dan pengimbangan kecekapan dan ekuiti dalam akses kepada air. Ini bukan sahaja memerlukan perubahan dalam sikap tetapi juga pelaburan dalam pemodenan infrastruktur, penyusunan semula institusi dan menaiktaraf kapasiti teknikal petani dan air.

Pada masa akan datang, permintaan untuk sistem pengeluaran pertanian yang lebih dipercayai di peringkat tempatan dan serantau dijangka terus meningkat. Malah, trend ke arah pertanian tepat dengan rantaian bekalan lebih selamat telah berlaku. Hasilnya mekanisma perlindungan pasaran domestik serta perdagangan diwujudkan. Pelaburan kepada infrastruktur pengairan dan saliran dilihat sebagai langkah jangka panjang bagi meningkatkan hasil pertanian.
Rajah 4: Pinjaman Bank Dunia kepada pembangunan infrastruktur dan indeks harga makanan global (AS$)

Pencemaran air merupakan satu masalah utama global yang memerlukan penilaian berterusan dan semakan dasar sumber air di semua peringkat. Pencemaran air merupakan ancaman serius terhadap keselamatan air dan makanan. Pencemaran air telah menyumbang kepada kematian lebih daripada 14,000 orang setiap hari. Kira-kira 700 juta penduduk India tidak mempunyai akses kepada tandas, dan 1,000 kanak-kanak India mati akibat penyakit cirit-birit setiap hari. Kira-kira 90 peratus penduduk di bandar raya China menderita daripada pencemaran air pada tahap tertentu, dan hampir 500 juta orang tidak mempunyai akses kepada air minuman yang selamat. Di samping masalah besar pencemaran air di negara-negara membangun, negara-negara maju juga terus bergelut dengan masalah pencemaran. Dalam laporan terkini terhadap kualiti air sungai di Amerika Syarikat, 45 peratus sungai, 47 peratus tasik, dan 32 peratus daripada teluk dan muara sungai telah diklasifikasikan sebagai tercemar.

Faktor perubahan iklim dan tekanan kepada sumber air - Dari segi hidrologi dan sumber air, perubahan dalam corak hujan dalam ruang dan masa (keamatan-tempoh-kekerapan) akan menjadi penentu yang paling penting bagi pertumbuhan tanaman, kerosakan tanaman dan status persekitaran akuatik. Proses hidrologi boleh dijangka menunjukkan situasi yang lebih ekstrem dan mengakibatkan perubahan serantau dalam keseimbangan air. Perubahan kemungkinan dalam hujan dan penyejatan akan diterjemahkan secara langsung kepada perubahan yang sedia ada terhadap corak defisit kelembapan tanah, aliran masuk air bawah tanah dan aliran keluar. Bagi tanaman kalendar (bermusim), kesan yang serta-merta akan dirasai oleh pertanian rainfed yang prestasi hasil dijangka turun naik kesan daripada tekanan kelembapan di kawasan yang mempunyai taburan hujan yang rendah.

Rajah 5: Min perubahan multi-model dalam: a) hujan (mm hari-1), b) kandungan lembapan tanah (%), c) air larian (mm hari-1), dan d) penyejatan (mm hari-1). Perubahan merupakan purata tahunan untuk senario SRES A1B, untuk tempoh 2080-2099 dibandingkan dari 1980-1999.

Di kawasan-kawasan yang mengalami peningkatan hujan dan suhu, keamatan hujan yang lebih tinggi boleh merosakkan tanaman dan menghakis tanah. Impak kepada aliran sungai, air bawah tanah, tasik dan tahap simpanan empangan dan penguncupan atau pengembangan tanah lembap akan diterjemahkan kepada ketersediaan air untuk pengeluaran bagi pengairan, akuakultur dan perkhidmatan alam sekitar termasuk perikanan dan biodiversiti. Oleh itu, cabaran yang perlu ditangani adalah untuk merangka sistem sokongan termasuk pemantauan dan ramalan dan pemerhatian yang berterusan kepada pemandu sosio-ekonomi. Sistem tersebut dapat menunjukkan kepada pembuat keputusan potensi tindakan yang dirancang untuk perancangan infrastruktur baharu bagi membantu tadbir urus dan pembangunan kapasiti di dalam pengurusan sektor air.

Pengeluaran makanan global dan keselamatan makanan global tidak berkait secara langsung. Walaupun terdapat 830 juta orang di seluruh dunia kekurangan zat, terdapat makanan yang cukup dihasilkan untuk membekalkan kalori keperluan penduduk global yang semakin berkembang. Dalam hal ini, isu keselamatan makanan adalah kebanyakannya berada dalam konteks pengeluaran tempatan, tidak global, serta beberapa faktor kritikal yang tidak dikaitkan dengan perubahan iklim.

Walau bagaimanapun, terdapat bukti terbaharu bahawa sistem pengeluaran makanan global berada pada tahap risiko kesan daripada kejutan bekalan, terutama sekali berkaitan dengan bijirin. Trend ini dikuatkan oleh perubahan iklim, di mana perdagangan dijangka meningkat akibat peralihan dalam corak pengeluaran. Kegagalan dalam pengeluaran di kawasan rainfed yang tidak dapat dibantu oleh pengeluaran kawasan pengairan menjejaskan keadaan.

Kesan perubahan pada pengeluaran makanan akan dirasai terutamanya terutama sekali dari segi kestabilan bekalan. Walaupun ketersediaan, akses dan penggunaan makanan kurang berkait secara langsung terhadap air, pendapatan daripada tanaman tunai daripada sistem pengairan mempunyai kaitan dengan ketersediaan air. Penggunaan makanan yang selamat juga berkait rapat dengan kebersihan dan penyediaan makanan turut bergantung kepada bekalan air.

Penduduk luar bandar merupakan golongan paling berisiko kesan daripada perubahan iklim. Walau bagaimanapun mereka mempunyai beberapa pilihan untuk menyesuaikan diri dengan kekurangan air selain daripada migrasi. Penghijrahan bermusim keluar sudah menjadi ciri konsisten masyarakat luar bandar sub-Sahara Afrika dan Asia Selatan di mana keselamatan makanan berada dalam situasi yang buruk. Schmidhuber dan Tubiello (2007) menyimpulkan bahawa perubahan iklim akan menyerlahkan fokus yang sedia ada terhadap krisis makanan di sub-Sahara Afrika dan Asia Selatan, sementara "kebergantungan negara membangun kepada import yang semakin meningkat."

Di samping itu, kajian terkini menunjukkan bahawa mitigasi perubahan iklim boleh membantu mengurangkan kesan negatif iklim kepada keselamatan makanan, tetapi kesan daripada tindakan tersebut akan dirasai hanya selepas tahun 2050 (Tubiello dan Fischer, 2007). Ini bermakna strategi adaptasi, tanpa mengira pelepasan bahan cemar masa depan, akan diperlukan dalam beberapa dekad akan datang untuk mengurangkan kesan jangkaan perubahan iklim.

Tuesday, March 20, 2012

Hari Air Sedunia



Hari Air Sedunia (http://www.unwater.org/worldwaterday/) disambut pada 22 Mac setiap tahun sejak 1993. Tarikh ini dicadangkan dalam Agenda 21 ketika persidangan United Nations Conference on Environment and Development (UNCED) pada tahun 1992 di Rio de Janeiro, Brazil. Tema sambutan tahun ini ialah "2012: Water and Food Security: The World is Thirsty Because We are Hungry". Bahan kempen boleh dimuat turun di sini: http://www.unwater.org/worldwaterday/campaign.html

Terdapat 7 bilion orang untuk makan di planet bumi hari ini dan 2 bilion lagi dijangka bertambah menjelang 2050. Statistik mengatakan bahawa setiap daripada kita mengambil minuman diantara 2 hingga 4 liter air setiap hari, walau bagaimanapun kebanyakan air yang minum berada dalam makanan yang kita makan: untuk menghasilkan 1 kg daging lembu contohnya menggunakan 15,000 liter air manakala 1 kg gandum menggunakan 1,500 liter air.

Laman web World Water Day (pautan yang tertera di atas) juga menyediakan kuiz bagi mendapatkan jumlah air yang kita "minum" di dalam sepinggan makanan kita. Sebagai contoh (gambar kanan); nasi bersama dengan dua jenis sayur, dua jenis lauk dan sebiji telur menggunakan 2,653.5 liter air. Tujuan kempen ini adalah;
  • menggalakkan diet yang sihat dan mampan; 
  • mengurangkan pembaziran air; 
  • mengurangkan pembaziran makanan: 30% daripada makanan yang dihasilkan di seluruh dunia tidak pernah dimakan dan air yang digunakan untuk menghasilkannya hilang; 
  • menghasilkan lebih banyak makanan, kualiti yang lebih baik, dengan air yang kurang.

Di Malaysia sambutan Hari Air Sedunia akan diadakan di Parit Buntar, Perak pada 24 Mac 2012 dengan kempen kepentingan Air Untuk Keselamatan Makanan.

Untuk maklumat lanjut sila lawati http://www.facebook.com/pages/World-Water-Day-2012-Malaysia

Friday, March 16, 2012

Penyakit Moko Pada Tanaman Pisang


Penyakit Moko disebabkan oleh bakteria Ralstonia solanacearum. Bakteria ini merupakan gram negatif, aerobik, tidak berspora dan dibawa oleh tanah. Ia menyerang tanaman dengan membuat koloni di dalam xilem dan mengakibatkan simptom layu bakteria.

Gambar 1 (kiri): rupa mikrograf bakteria R. solanacearum
(kredit: http://iant.toulouse.inra.fr/bacteria/annotation/cgi/ralso.cgi)

Bakteria ini menyerang beberapa jenis tanaman termasuk tomato, pisang, ubi kentang, terung dan tembakau. R. solanacearum biasanya memasuki tumbuhan melalui luka. Luka semula jadi (oleh pemotongan bunga, genesis akar sisi) dan unsur luaran (amalan pertanian atau serangan perosak seperti nematod) akan menjadi tapak kemasukan bagi R. solanacearum. Tidak seperti kebanyakan bakteria phytopathogenic, R. solanacearum berpotensi untuk mengakibatkan jangkitan sistemik yang membawa kepada layu bakteria dengan hanya memerlukan satu tapak kemasukan sahaja.

Kelayuan berlaku pada tahap populasi bateria yang tinggi dalam xilem dan sebahagiannya disebabkan oleh kehilangan fungsi vaskular di mana air tidak boleh sampai kepada daun secukupnya. Pada masa ini, kandungan polisakarida luar sel (EPS1) adalah kira-kira 10 μg/g tisu dalam akar rambut, hypocotyl dan teras tengah; kepekatan EPS1 kemudian menjadi lebih tinggi daripada 100 μg /g dalam tisu tumbuhan yang menunjukkan simptom layu bakteria. Toksin sistemik Ralstonia juga menyebabkan kehilangan kawalan stoma tetapi tidak ada bukti untuk transpirasi berlebihan. Faktor utama yang menyebabkan kerosakan ialah kepadatan bakteria yang tinggi dalam xilem akan mengakibatkan degredasi dinding sel. Selain itu, mekanisma kawalan oleh tumbuhan itu sendiri; menghasilkan getah dan tylose bagi menyekat pergerakan bakteria dalam xilem juga menyebabkan air tidak dapat disalurkan kepada daun dan mengakibatkan kelayuan.

Gambar 2 (kanan): Pengasingan secara langsung R. solanacearum boleh didapati daripada lendir (ooze) yang terhasil.

Bakteria ini boleh membiak dan berada dalam keadaan dorman di dalam tanah untuk beberapa tahun. Ia juga boleh hidup di dalam air selama 40 tahun pada suhu 20–25 °C.


Penyakit Moko

Mengapa serangan bakteria ini pada pisang dinamakan sebagai penyakit Moko? Penyakit ini mula dikesan pada tahun 1890 di Trinidad yang menyerang pisang Moko. Pisang Moko merupakan salah satu makanan penduduk Trinidad, dan penyakit ini mendapat namanya. Serangan ini melumpuhkan ladang dan kebun pisang di negara tersebut sehinggalah pada 1940-50 tanaman pisang Moko diusahakan semula.

Simptom serangan berbeza bergantung kepada strain bakteria penyebab jangkitan, mod penghantaran patogen oleh vektor, umur tanaman perumah dan reaksi kepada tanaman perumah itu sendiri. Jangkitan kultivar pisang pencuci mulut biasanya berlaku melalui akar atau rizom. Tanda-tanda awal penyakit ialah menguning dan daun tertua mula layu, yang akhirnya menjadi nekrotik. Simptom merebak ke daun muda, yang menyebabkan warna menjadi hijau pucat atau keputihan sebelum menjadi nekrotik. Penyakit ini boleh menyebabkan sulur layu dan mati. Perkembangan buah-buahan terbantut dan akhirnya pecah menyebabkan dalaman buah bertukar warna dan akhirnya reput. Tisu vaskular pada batang pisang berubah warna dan muncul ooze bakteria jika diuji dengan merendam vaskular yang dijangkiti ke dalam air bersih.

Gambar 3: Jangkitan pada buah yang belum matang. Buah menjadi rosak akibat pecah dan mereput.

Gambar 4: Xilem berubah warna. Jangkitan Moko menyebabkan tisu vaskular menjadi perang dan akhirnya hitam.

Serangan penyakit Moko mula dikesan di Daerah Klang pada bulan Mei 2009. Banyak kebun pisang terjejas akibat serangan ini. Pada bulan Januari 2012, serangan ini menular di Daerah Sabak Bernam. Gambar-gambar serangan penyakit Moko yang berlaku di Tebuk Jawa, Sabak Bernam;







Kawalan

Tiada racun yang boleh mengawal penyakit ini. Satu-satunya cara berkesan ialah pembasmian tumbuhan yang dijangkiti. Jika penyakit Moko menyerang ladang komersial kerugian akan disebabkan oleh kehilangan hasil dan kos bagi langkah-langkah pencegahan yang dikehendaki untuk mengawal penyebaran penyakit ini. Pencegahan melibatkan penyingkiran tanaman daripada dijangkiti dan menggunakan alat dan jentera yang dinyahkuman bagi mengurangkan risiko penyebaran. Petani digalakkan membuat kitaran tanaman dan tanaman pisang hendaklah dielakkan untuk beberapa tahun.

Petani di Filipina membuat kawalan penyakit Moko dengan menggunakan effective microbe (EM). Bacaan lanjut: Controlling Moko Disease in Bananas with EM Application. Mak Tam dan Wahidah juga sedang menjalankan kawalan menggunakan produk Natural Farming di Sabak Bernam. Bacaan lanjut: Blog Mak Tam - Bahana penyakit Moko pisang terhadap masyarakat di kampung Tebuk Jawa Sabak Bernam

Thursday, March 15, 2012

Agroekologi dan Advokasi: Inovasi di Asia


Kenaikan harga makanan, ketidakstabilan iklim dan rusuhan makanan telah mencetuskan perubahan politik yang mendalam di seluruh dunia dan meletakkan pertanian sebagai keutamaan dalam agenda antarabangsa. Apakah jenis pertanian yang paling sesuai untuk bertindak balas kepada cabaran-cabaran tersebut, walau bagaimanapun, merupakan subjek perbezaan pendapat yang membawa kepada perdebatan yang tidak berkesudahan. Terlalu banyak perbahasan dasar semasa mengenai keselamatan makanan, perubahan iklim dan pertanian yang mengandaikan bahawa pertanian dan bioteknologi industri yang berkaitan adalah satu-satunya pilihan untuk memberi makanan kepada penduduk global yang semakin bertambah. Syarikat perniagaantani dan agrokimia telah mencipta dan menyokong imej ini melalui pengiklanan agresif, melobi dan memberi sokongan untuk institusi penyelidikan.

Alternatif sememangnya wujud. Tiga kajian kes yang dibentangkan dalam laporan ini merupakan pendekatan yang berjaya, baik dari segi teknik yang mereka telah gunakan, dan disebabkan oleh penglibatan aktif pertubuhan peladang dalam mengubah dasar-dasar yang diperlukan untuk memastikan kejayaan mereka. Sistem agroekologikal, yang bermula daripada interaksi di antara alam semula jadi dan pertanian, dan dibina di atas keutamaan dan pengetahuan tempatan tentang keadaan lokasi yang khusus, dicadangkan oleh petani, pergerakan alam sekitar dan hak asasi manusia dan penyokong di seluruh dunia. The International Assessment of Agricultural Knowledge, Science and Technology for Development (IAASTD), antara kajian-kajian lain, menyediakan asas saintifik yang kukuh kepada pendekatan ini.

Miguel Altieri, perintis dalam pembangunan agroekologi, mendefinisikan ia sebagai "aplikasi konsep dan prinsip ekologi kepada reka bentuk dan pengurusan agroekosistem mampan." Gerakan petani global La Via Campesina menggalakkan agroekologi untuk memajukan pengeluaran makanan, yang menetapkan setiap negara ada hak demokratik untuk menentukan laluannya sendiri bagi memastikan bekalan makanan stabil untuk rakyatnya di bawah syarat bahawa "memberi makan kepada dunia disamping menyejukkan planet ini" (feed the world while cooling the planet). Pelapor khas PBB mengenai hak kepada makanan menerbitkan laporan berkenaan agroekologi dan hak kepada makanan yang menasihati penderma untuk mempertimbangkan pendekatan alternatif ini dan menyokong pertubuhan peladang dalam usaha mereka untuk membina pengetahuan tempatan. Dan persatuan petani serta keluarga mereka di negara perindustrian dan membangun telah lama berjuang untuk amalan mesra alam yang diiktiraf dan disokong oleh dasar dan program kerajaan.

Walaupun gerakan ini semakin meningkat di seluruh dunia, terdapat salah faham yang berterusan bahawa pilihan ini adalah di antara teknologi "tinggi" dan "tanpa" teknologi, antara bioteknologi termaju dan pertanian sara hidup yang bergerak ke belakang. Realitinya, petani tidak hanya sebagai pengeluar, mereka merupakan pereka cipta, terutamanya apabila wujud keadaan yang sesuai untuk membina pengetahuan mereka tentang teknik-teknik khusus yang sesuai di dalam situasi masing-masing, dengan mengambil kira kekangan seperti sumber asli, keadaan tanah dan corak cuaca, dan pertimbangan sosial dan budaya.

Inovasi-inovasi ini memerlukan persekitaran dan dasar awam untuk membolehkan mereka berkembang. Di peringkat antarabangsa, dasar perdagangan harus diperbaharui untuk membolehkan negara-negara membangun melindungi pengeluaran tempatan daripada kebanjiran produk import murah. Isu ini telah dibahaskan secara meluas di Pertubuhan Perdagangan Sedunia (WTO), di mana alasan utama gagalnya Doha Round kerana terdapat beberapa negara menentang cadangan oleh G-33 untuk menguatkuasa perlindungan yang dipanggil Mekanisme Langkah-Langkah Perlindungan Khas dan Produk Khas (Special Safeguard Mechanisms and Special Products), yang akan membolehkan negara-negara untuk melindungi pengeluaran pertanian yang penting bagi keselamatan makanan, kehidupan luar bandar dan pembangunan mampan. Ketika mana pengeluaran agroekologikal akan menurunkan penggunaan input yang diimport yang diperoleh daripada bahan api fosil, dan mempunyai potensi untuk mengurangkan kos pengeluaran, ia mungkin memerlukan langkah-langkah tambahan untuk mengurangkan persaingan yang tidak adil daripada lambakan barang-barang yang diimport pada harga yang lebih rendah daripada kos pengeluaran domestik.

Program bantuan asing juga harus menyokong usaha-usaha untuk mengukuhkan sistem makanan tempatan, ekonomi luar bandar dan persekitaran semula jadi. Kini terdapat kebangkitan semula kepentingan dalam bantuan pembangunan untuk keselamatan makanan sejak berlakunya krisis 2008 makanan. Walau bagaimanapun, perhatian kepada pertanian serta pengiktirafan di bawah dasar sedia ada telah gagal seperti pembiayaan dan program baharu, yang menekankan kepada meningkatkan hasil melalui teknologi baharu "Revolusi Hijau" yang diragui - telah mengabaikan inovasi tempatan dan melemahkan ekosistem.

Ini bukannya untuk menafikan peranan bantuan asing, tetapi bantuan perlulah menumpukan kepada usaha untuk menyokong proses inovasi tempatan. Pengetahuan agroekologi secara intensif memerlukan sokongan bagi pertukaran maklumat dan platform pengetahuan di peringkat kebangsaan, serantau dan antarabangsa untuk berkongsi amalan terbaik. Pelaburan awam dalam penyelidikan pertanian dan perkhidmatan lanjutan di negara-negara membangun yang bekerja secara langsung dengan petani sebagai inovator, dan juga pembiayaan untuk pembangunan tanaman dan input asli yang mengurangkan penggunaan input yang diimport dan meningkatkan persekitaran tempatan juga boleh menjadi elemen penting yang berkesan kepada program keselamatan makanan.

Walau bagaimanapun, pada akhirnya, apa yang paling penting adalah apa yang berlaku di peringkat pelaksana; dari segi teknik-teknik pengeluaran dan usaha-usaha advokasi kebangsaan yang diperlukan untuk mewujudkan dasar yang betul dan pasaran untuk membolehkan inovasi agroekologikal berkembang. Dalam kes-kes kajian yang dijalankan, anggota Asian Farmers Association for Sustainable Development telah mendokumenkan tiga pengalaman negara yang penting ini:
  • Di Kemboja, Center for Studies and Development of Cambodian Agriculture (CEDAC) and Farmer Nature Net (FNN) telah memperkenalkan kaedah tanaman Sistem Keamatan Padi (SRI), yang boleh meningkatkan hasil dan pendapatan dan pada masa yang sama mengurangkan penggunaan bahan kimia pertanian, mengekalkan pemilikan benih tempatan dan meningkatkan kesuburan tanah.
  • Di Filipina, pergerakan organik tempatan muncul sebagai satu elemen penentangan terhadap rejim Marcos dan penguasaan syarikat transnasional dalam pengeluaran tempatan. Sejak itu, rangkaian pengeluar tempatan dan NGO telah berkembang untuk membangunkan piawaian organik dan menyokong perundangan yang perlu untuk menggalakkannya.
  • Di Indonesia, Persatuan Peladang Beras Boyolali Organik (APPOLI) dan Perikatan Kaum Tani Indonesia (API) bergabung untuk menangani dilema utama: bagaimana untuk membuat proses pengesahan organik yang mampu dimiliki dan boleh diterima oleh petani dan pada masa yang sama memenuhi keperluan pengguna. Sistem Jaminan Penyertaan Petani dan Pengguna ditubuhkan untuk memastikan petani mendapat harga yang adil dan berpatutan, dan pengguna boleh membeli produk organik pada kos yang lebih rendah.
Kes-kes ini menggambarkan tindakan yang berkesan di peringkat tempatan dan nasional. Advokasi antarabangsa juga diperlukan, untuk mewujudkan norma-norma yang mendefinisikan pertanian mampan dan mempengaruhi keutamaan pembiayaan bagi pertanian mampan. Sidang Kemuncak Rio +20 pada tahun 2012, sebagai contoh, memberi tumpuan kepada cara terbaik untuk mentakrifkan Ekonomi Hijau, termasuk pertanian mampan. Inisiatif baru pada UNFCCC, institusi antarabangsa dan penderma kewangan, untuk menangani kesan perubahan iklim ke atas pertanian juga akan berfungsi untuk membangunkan pertanian yang paling sesuai bagi menghadapi cabaran alam sekitar untuk memberi makan penduduk bumi. sian Farmers Association dan Institute for Agriculture and Trade Policy berharap agar kajian ini akan menyumbang kepada kerjasama masyarakat peladang dan pembangunan agroekologi di seluruh dunia.

Sumber: Agroecology and Advocacy: Innovations in Asia (Institute for Agriculture and Trade Policy)

Tuesday, March 13, 2012

Agroekologi meningkatkan kecekapan pengeluaran pekebun kecil dan teknologi kepada adaptasi perubahan iklim


Agroekologi adalah aplikasi prinsip-prinsip ekologi di dalam pengeluaran makanan, bahan api, serat, dan farmaseutikal dan pengurusan agroekosistem. Istilah ini merangkumi pelbagai pendekatan, dan boleh dianggap sebagai "sains, pergerakan, [atau] amalan". [sumber: Wikipedia - Agroecology]

Agroekologi Meningkatkan Produktiviti Ladang Kecil

Satu artikel terkini yang diterbitkan dalam jurnal Agronomy for Sustainable Development menganalisa sebab-sebab fundamental mengapa promosi paradigma pembangunan agroekologikal berdasarkan revitalisasi ladang-ladang kecil adalah pilihan utama yang berdaya maju untuk memenuhi keperluan makanan di dunia dalam menghadapi peningkatan harga bahan api dan perubahan iklim.

Dari sudut agroekologi, sistem pertanian yang cekap untuk pekebun kecil menekankan kepelbagaian, sinergi, kitar semula dan integrasi, dan proses sosial serta nilai penglibatan dalam masyarakat dan memperkasakannya. Dalam pada itu, sistem pertanian tidak statik dan dibentuk oleh kuasa-kuasa utama seperti pertambahan penduduk dan dinamik, kuasa pasaran global, kemajuan dalam sains dan teknologi, perubahan iklim dan kebolehubahan, prinsip dan amalan agroekologikal telah membawa kepada reka bentuk semula dan pengoptimuman sistem pertanian kecil supaya mereka boleh bertindak balas secukupnya kepada kuasa-kuasa ini dan oleh itu mempunyai kemungkinan untuk terus berkembang secara mampan dalam dunia yang pesat membangun.

Banyak sistem berasaskan agroekologi yang telah berjaya dari segi meningkatkan produktiviti dan daya tahan; kebanyakannya boleh digambarkan sebagai tunggak pengurusan sistem pertanian yang mampan:
  • Meningkatkan jumlah produktiviti ladang; 
  • Pengurangan risiko tetap dan meningkatkan daya tahan; 
  • Mempromosikan daya maju ekonomi, ekuiti sosial, dan budaya yang pelbagai; 
  • Pemuliharaan sumber asli, peningkatan biodiversiti dan perkhidmatan ekosistem; 
  • Mengoptimumkan kitaran semulajadi dan mengurangkan pergantungan kepada sumber-sumber yang tidak boleh diperbaharui; 
  • Pencegahan kemusnahan tanah dan persekitaran umum.
Penyelidikan baharu yang muncul di seluruh dunia menunjukkan pengeluaran agroekologikal pekebun kecil memberi sumbangan besar kepada keselamatan makanan, manfaat kepada alam sekitar, kehidupan luar bandar dan juga ekonomi negara. Banyak projek-projek agroekologikal turut dijalankan oleh NGO melibatkan petani kecil menunjukkan bahawa sistem agroekologikal memberi peningkatan dalam pengeluaran diantara 50-100% dengan kaedah pengeluaran alternatif.

PBB di dalam satu laporan Agroecology and the right to food menyatakan "Bukti saintifik hari ini menunjukkan bahawa kaedah agroekologikal mengatasi prestasi pertanian yang menggunakan baja kimia dalam meningkatkan pengeluaran makanan terutamanya dalam persekitaran yang tidak menggalakkan di mana ramai orang kelaparan tinggal." Laporan ini boleh dimuat turun di sini: Special Rapporteur on the right to food, Olivier De Schutter

Agroekologi Menyediakan Teknologi Bagi Adaptasi Kepada Perubahan Iklim

Perubahan iklim akan mempunyai impak ke atas pertanian dan sejauh mana ia akan memberi kesan bergantung sebahagian besarnya kepada keupayaan pengeluar untuk bertindak balas dan menyesuaikan diri dengan keadaan iklim masa depan. Ini memerlukan usaha segera untuk membina daya tahan dan keupayaan menyesuaikan diri dalam menghadapi kelemahan yang sedia ada dan tahap ketidakpastian yang tinggi.

Pergantungan sistem makanan global kepada bahan api fosil yang menyumbang kepada pencemaran dan pemanasan global adalah merupakan satu contoh sistem yang tidak lestari. Kesan buruk yang tidak dapat dielakkan adalah kekurangan sumber dan pencemaran sisa pepejal, perubahan iklim, kehilangan biodiversiti, dan masalah pencemaran udara.

UNEP-GEF telah menerbitkan sebahagian daripada Siri Buku Panduan TNA [Technology Needs Assessment], satu buku panduan mengenai teknologi untuk penyesuaian perubahan iklim dalam sektor pertanian. Tujuannya adalah bagi menyokong negara-negara membangun untuk memilih teknologi penyesuaian dan amalan dalam sektor pertanian mereka.

Berdasarkan kajian literatur penerbitan utama, artikel jurnal, e-platform, dan pengalaman dokumentasi yang diperoleh daripada pelbagai organisasi yang bekerja di projek-projek dan program yang berkenaan dengan penyesuaian teknologi perubahan iklim dalam sektor pertanian, buku panduan ini menerangkan kepada pembuat dasar, perancang pembangunan, pakar-pakar pertanian dan pihak berkepentingan yang lain di negara-negara apa yang harus diambil kira semasa menentukan laluan pembangunan teknologi dalam bidang pertanian.

Satu set 22 teknologi penyesuaian pertanian dengan perubahan iklim kepada prinsip-prinsip agroekologi dihurai dengan lengkap dalam buku ini. Agroekologi adalah satu pendekatan yang merangkumi konsep pengeluaran mampan dan promosi biodiversiti dan oleh itu menyediakan rangka kerja yang berguna untuk mengenal pasti dan memilih teknologi penyesuaian yang sesuai untuk sektor pertanian.

Buku ini boleh dimuat turun di sini: UNDP - Technology for Climate Change Adaptation - Agriculture

Monday, March 12, 2012

Climate Resilient Sustainable Agriculture


Climate Resilient Sustainable Agriculture
Experiences from ActionAid and its partners

Dokumen ini boleh dimuat turun di sini

Dokumen ini meringkaskan pendekatan utama pertubuhan ActionAid dan teras utama pertanian lestari yang berdaya tahan terhadap iklim, dengan kajian kes dari enam negara. Climate Resilient Sustainable Agriculture adalah satu inisiatif yang telah dibangunkan oleh ActionAid, berdasarkan konsep dan amalan pertanian lestari. Ia merupakan satu usaha untuk menghadapi cabaran baharu yang timbul kesan daripada perubahan iklim dan impaknya ke atas kehidupan masyarakat yang miskin. Ia berdasarkan kajian yang mengenalpasti risiko utama yang mencabar masyarakat tempatan dalam masa terdekat, dan pelaksanaan strategi penyesuaian yang khusus bertujuan untuk mengurangkan kelemahan dan meningkatkan daya tahan sistem pengeluaran pertanian bagi pekebun kecil.

ActionAid mencadangkan pengenalan kepada cara-cara pemikiran yang baharu, bukannya mengikuti cara penyelesaian yang sedia ada. Titik permulaan cadangannya adalah untuk merekabentuk penyelesaian alternatif berdasarkan pengetahuan dan amalan masyarakat tempatan itu sendiri. Walaupun mereka tidak ada penawar kepada segala masalah, ia mengandungi kefahaman utama yang sesuai digabungkan dengan pengetahuan saintifik dan teknologi moden yang boleh membantu masyarakat merekabentuk dan menggalakkan sistem pengeluaran makanan tempatan yang lebih sesuai dengan perubahan iklim dan selari dengan konteks keperluan tempatan.
“A whole systems approach to food, feed, and fibre production that sustains the health of soils, ecosystems and people. It relies on ecological processes, biodiversity and cycles adapted to local conditions, rather than the use of inputs with adverse effects. It combines tradition, innovation and science to benefit the shared environment and promote fair relationships and a good quality of life for all involved. Inherent in this definition is the idea that sustainability must be extended not only globally but indefinitely in time and to all living organisms including humans.”
Adapted from the Ecological Definition of Sustainable Agriculture by Professor Stephen R. Gliessman and the definition of organic agriculture by the International Federation of Organic Agriculture Movements (IFOAM)

Saturday, March 10, 2012

Bagaimana karbon tanah respon kepada perubahan iklim


Karbon tanah memperbaiki sifat fizikal tanah. Ia meningkatkan kapasiti pertukaran kation (CEC) dan kapasiti pegangan air bagi tanah berpasir dan menyumbang kepada kestabilan struktur tanah liat dengan membantu untuk mengikat zarah ke dalam agregat. Bahan organik tanah, yang mana sebahagian besarnya adalah karbon, memegang sebahagian besar nutrien, kation dan unsur surih yang penting untuk pertumbuhan tumbuhan. Ia menghalang larut lesap nutrien dan penting kepada asid organik yang membuat mineral tersedia untuk tumbuhan. Ia juga merupakan penampan tanah daripada perubahan dalam pH. Ia diterima secara meluas bahawa kandungan karbon tanah adalah faktor utama dalam kesihatan tanah secara keseluruhannya.

Tanah menyimpan karbon yang lebih banyak daripada atmosfera dan tumbuh-tumbuhan hidup. Tetapi saintis tidak tahu mengapa beberapa sebatian organik kekal berterusan selama berabad-abad atau bahkan beribu-ribu tahun di dalam tanah, sementara yang lain dengan cepat terurai.

Para penyelidik mencadangkan cara-cara untuk meningkatkan kemampuan untuk meramalkan bagaimana karbon tanah respons kepada perubahan iklim serta penggunaan tanah dan perubahan tumbuh-tumbuhan. Selama beberapa tahun, saintis berpendapat bahawa bahan organik berterusan di dalam tanah kerana beberapa membentuk struktur molekul yang sangat kompleks yang terlalu sukar untuk dipecahkan oleh organisma.

Walau bagaimanapun, dalam kajian yang dimuatkan dalam sebuah artikel di dalam jurnal Nature, Michael Schmidt dan rakan-rakannya dari University of Zurich menunjukkan bagaimana perkembangan terbaharu, daripada eksperimen pengimejan molekul dalam tanah bagi penguraian sebatian menunjukkan pandangan saintis selama ini salah. Sebagai contoh, bentuk-bentuk utama bahan organik di dalam tanah adalah dalam bentuk biomolekul mudah, bukannya makromolekul besar. Sisa hangus dari api mungkin membentuk molekul bersaiz besar, tetapi ia merupakan hasil daripada penguraian.

Jika struktur molekul tidak menyebabkan molekul organik untuk kekal, apakah faktor yang menjadi penyebabnya? Pasukan penyelidik berkenaan berpendapat bahawa karbon di dalam tanah adalah hasil daripada interaksi diantara bahan organik dan ekosistem tanah di sekelilingnya. Faktor-faktor lain seperti pengasingan fizikal, kitar semula, atau perlindungan molekul oleh galian atau struktur fizikal seperti agregat, atau keadaan suhu atau kelembapan yang tidak baik, semua boleh memainkan peranan dalam mengurangkan kebarangkalian bahawa molekul tersebut akan terurai.

Walaupun tanah penuh dengan bakteria (terdapat kira-kira 40 juta sel-sel dalam satu gram tanah), mereka biasanya menghuni kurang daripada satu peratus daripada jumlah yang ada, dan biasanya hidup berkelompok di "kawasan panas". Dalam beberapa situasi di mana populasi mikrob adalah jarang, contohnya dalam tanah yang dalam atau jauh dari akar, ia mungkin memerlukan masa yang panjang untuk keadaan yang sesuai untuk timbul bagi membolehkan molekul dipecahkan. Di kawasan dengan suhu sejuk, suhu beku mungkin menyekat tindakan mikrob.

Mengapa ini penting? Pada masa ini, model yang kita gunakan untuk meramal bagaimana karbon tanah global akan memberi respons kepada perubahan iklim termasuk pemahaman mekanistik yang sedikit dan sebaliknya menggunakan faktor-faktor yang mudah seperti pergantungan suhu yang menunjukkan proses penguraian sangat pantas dalam suhu yang lebih panas. Model ini menganggap bahawa suhu adalah faktor utama untuk penguraian, sedangkan faktor-faktor lain diabaikan.

Maklum balas penguraian-pemanasan meramalkan kerugian besar karbon tanah akibat pemanasan global, walaupun ada yang berpendapat pendekatan ini terlalu simplistik. Dalam pandangan jurnal Nature, saintis membuat beberapa cadangan di mana model yang digunakan perlu meramal bagaimana karbon tanah tidak hanya bertindak balas dengan iklim tetapi dengan penggunaan tanah atau perubahan tanaman.

Friday, March 9, 2012

Women in Agriculture - Closing the gender gap for development


Women In Agriculture
Closing the gender gap for development

Buku ini boleh dimuat turun di sini

Buku terbitan FAO, The State of Food and Agriculture 2010–11, Women In Agriculture: Closing the gender gap for development. Wanita memberi sumbangan besar kepada ekonomi luar bandar di semua rantau negara membangun. Peranan mereka berbeza di seluruh rantau, namun mereka secara konsisten mempunyai akses yang kurang daripada lelaki kepada sumber dan peluang yang mereka perlukan untuk menjadi lebih produktif. Akses wanita yang semakin baik terhadap tanah, ternakan, pendidikan, perkhidmatan kewangan, sistem pengembangan, teknologi dan pekerjaan luar bandar akan meningkatkan produktiviti mereka dan menjana keuntungan dari segi pengeluaran pertanian, keselamatan makanan, pertumbuhan ekonomi dan kebajikan sosial. Merapatkan jurang gender dalam input pertanian semata-mata boleh mengeluarkan 100-150 juta orang daripada kelaparan.

Tidak ada pelan tindakan untuk menutup jurang gender, tetapi beberapa prinsip asas sejagat: kerajaan, masyarakat antarabangsa dan masyarakat sivil perlu bekerjasama untuk menghapuskan diskriminasi di bawah undang-undang, untuk menggalakkan akses yang sama kepada sumber dan peluang, untuk memastikan dasar dan program pertanian yang "sedar" kepada jantina, dan untuk membuat suara wanita didengari sebagai rakan kongsi yang sama untuk pembangunan yang mampan. Mencapai kesaksamaan gender dan memperkasakan wanita dalam bidang pertanian merupakan perkara penting untuk pembangunan pertanian dan keselamatan makanan.

Thursday, March 8, 2012

Wanita, Pertanian dan Keselamatan Makanan


Hari Wanita Sedunia disambut pada setiap 8 Mac dan tahun 2012 merupakan kali ke-101 sambutan ini diraikan. Tema sambutan bagi PBB untuk tahun 2012 ialah Empower Women – End Hunger and Poverty.

Pertubuhan Makanan dan Pertanian PBB (FAO) dan Farming First telah bersama-sama melancarkan infografik yang menerokai peranan penting wanita luar bandar di dalam pertanian. Dipanggil, The Female Face of Farming, 17 grafik menunjukkan mengapa wanita sangat penting untuk pertanian, di mana jurang gender wujud dan apakah implikasinya. "Wanita adalah tulang belakang ekonomi luar bandar, terutama di negara membangun, namun mereka menerima hanya sebahagian kecil daripada tanah, kredit, input latihan, pertanian dan maklumat yang lelaki dapat." Farming First di dalam satu kenyataan; "Memperkasa dan melabur di kalangan wanita luar bandar telah menunjukkan peningkatan produktiviti dengan ketara, mengurangkan kelaparan dan pemakanan tidak seimbang dan memperbaiki kehidupan luar bandar dan bukan sahaja untuk wanita, tetapi untuk semua orang."

Farmers. Workers. Entrepreneurs. Care-givers. Bread-winners. Bread-makers. Mothers. Wives. Daughters.

Women are the backbone of the rural economy, especially in the developing world. Yet they receive only a fraction of the land, credit, inputs (such as improved seeds and fertilizers), agricultural training and information compared to men.

Empowering and investing in rural women has been shown to significantly increase productivity, reduce hunger and malnutrition and improve rural livelihoods. And not only for women, but for everyone.

Let's take a closer look at the story of women and agriculture.

Farming First - Women in Agriculture
Farming First - Women in Agriculture
Farming First - Women in Agriculture
Farming First - Women in Agriculture
Farming First - Women in Agriculture
Farming First - Women in Agriculture
Farming First - Women in Agriculture
Farming First - Women in Agriculture
Farming First - Women in Agriculture
Farming First - Women in Agriculture
Farming First - Women in Agriculture
Farming First - Women in Agriculture
Farming First - Women in Agriculture
Farming First - Women in Agriculture
Farming First - Women in Agriculture
Farming First - Women in Agriculture
Farming First - Women in Agriculture

Bacaan lanjut: FAO World Food Summit: Women, agriculture and food security dan Women - Farming First

Wednesday, March 7, 2012

Ke Arah Revolusi Hijau Sebenar Untuk Keselamatan Makanan (bahagian 5)


Artikel lepas: Ke Arah Revolusi Hijau Sebenar Untuk Keselamatan Makanan (Bahagian 4)

Inovasi pertanian yang sensitif kepada jantina (gender sensitive)

Jika dasar untuk menggalakkan inovasi dalam bidang pertanian mempunyai fokus gender yang jelas dan spesifik, golongan wanita akan terus menjadi golongan kurang bernasib baik untuk mendapat akses kepada teknologi baharu dan perkhidmatan sokongan. Wanita di kawasan luar bandar menghadapi kekangan buruh utama kerana mereka mempunyai pelbagai tanggungjawab: selain menyediakan penjagaan keluarga tradisional, wanita luar bandar biasanya bertanggungjawab untuk mengambil air dan kayu api, memelihara haiwan dan mengerjakan tanah pertanian di kawasan rumah dan sering melibatkan diri dalam pekerjaan bergaji tetap. Alat penjimatan buruh yang mudah (termasuk dapur memasak teknologi hijau dan alat yang sesuai untuk penanaman dan merumput) dan akses yang lebih baik kepada air untuk kegunaan rumah akan membantu mengurangkan kekangan masa mereka.

Ia adalah penting dalam memupuk untuk mewujudkan sistem inovasi yang dinamik yang menangani masalah keperluan wanita, untuk memahami kesan institusi dan nilai-nilai tempatan yang mentakrifkan peranan mereka. Selalunya, mewujudkan sistem inovasi yang peka terhadap gender dalam pertanian juga akan memerlukan perubahan yang radikal bagi mengatasi kekangan institusi yang menghalang capaian oleh wanita untuk menjamin pemegangan tanah, kredit dan bantuan teknikal.

Perkongsian inovatif

Pengalaman kejayaan inovasi dalam 30 tahun yang lalu menunjukkan pentingnya di dalam membina perkongsian di kalangan pelbagai pihak berkepentingan untuk mengukuhkan keupayaan pemegang ladang kecil-kecilan untuk mengakses teknologi, input dan pasaran yang lebih besar. Korporat sektor swasta telah memainkan peranan yang semakin penting dalam mempercepatkan inovasi pertanian melalui pelbagai mekanisme, termasuk memperkasakan petani kecil-kecilan bagi menembusi pasaran yang lebih besar. Melalui peraturan yang sesuai untuk mengelakkan amalan monopoli dalam pasaran, dan akses yang lebih baik kepada maklumat, kredit dan insurans, pemegang ladang kecil-kecilan akan berada dalam kedudukan yang lebih baik untuk melibatkan diri dalam perkongsian yang saling menguntungkan dengan korporat sektor swasta.

Mungkin salah satu daripada pemacu yang paling penting perubahan dalam tahun-tahun kebelakangan ini terletak kepada transformasi dalam peruncitan makanan. Kemunculan rangkaian pasar raya besar, yang mengawal antara 40 dan 50 peratus pasaran makanan di Amerika Latin, kira-kira 10 peratus di China, 30 peratus di Afrika Selatan dan 50 peratus di Indonesia, telah tertumpu kepada pembelian dalam kuantiti yang banyak serta tertakluk kepada standard kualiti yang ketat, satu fenomena yang telah membawa kepada anjakan pemborong tradisional dan kedai-kedai runcit kecil. Bagi pemegang ladang kecil, mengambil bahagian dalam pasaran ini bergantung kepada keupayaan mereka untuk memenuhi standard kualiti yang ketat dan untuk mencapai pengkomersilan bersepadu produk mereka melalui koperasi dan bentuk persatuan yang lain.

Risiko pengecualian, walau bagaimanapun, adalah besar, terutamanya untuk ladang di kawasan terpencil dan sukar untuk diakses. Bantuan teknikal kepada petani dalam memenuhi standard kualiti akan membantu meluaskan peluang mereka untuk mengambil bahagian dalam pasaran yang lebih besar.

Kepesatan proses pensijilan etika dan alam sekitar sejak kebelakangan ini membuka peluang baharu untuk mewujudkan rantaian nilai yang menghubungkan pemegang ladang kecil untuk pasaran pengeksport yang lebih besar. Sebagai contoh, standard secara sukarela dan program pensijilan dalam industri pisang menangani pelbagai isu termasuk perlindungan alam sekitar, hak buruh, keselamatan dan kesihatan di tempat kerja, ekuiti sosial dan kebajikan komuniti tempatan. Ini boleh memberi manfaat yang besar bagi pengeluar dan peniaga yang mengambil bahagian dengan menyediakan harga premium; meningkatkan akses pasaran dan kestabilan; membantu untuk menyesuaikan dengan pengeluaran, mengurangkan kos, memperbaiki pengurusan buruh dan meningkatkan semangat dan penyertaan pekerja; meningkatkan imej syarikat dan juga membantu dalam pemuliharaan sumber semula jadi yang produktif. Walau bagaimanapun, piawaian lain yang bertujuan untuk keselamatan makanan, kualiti, kebolehkesanan dan amalan pertanian yang baik, yang kebanyakannya dibangunkan oleh firma besar dalam pasaran utama, lebih cenderung untuk memastikan harga premium, dan dengan itu boleh membahayakan penanam pisang kecil-kecilan kerana meningkatkan kos mereka dengan ketara (Pertubuhan Makanan dan Pertanian Pertubuhan Bangsa-Bangsa Bersatu (PBB), 2008).

Pembayaran bagi perkhidmatan ekologi dengan sumber-sumber dari perniagaan yang berminat dalam melindungi perkhidmatan hidrologi dan kerajaan boleh memainkan peranan penting dalam meningkatkan pendapatan masyarakat miskin di luar bandar dan mengekalkan kepelbagaian ekologi. Walau bagaimanapun, mekanisme baharu untuk mengembangkan pembayaran bagi perkhidmatan alam sekitar; payments for environmental services (PES) pemilik ladang kecil untuk melindungi sumber asli, untuk memulihara biodiversiti dan meningkatkan karbon dalam pertanian dan perhutanan perlu dilaksanakan terlebih dahulu.

Pembayaran bagi perkhidmatan ekosistem di Costa Rica

Satu pendekatan untuk menggalakkan pemuliharaan dan pemulihan ekosistem hutan adalah dengan membayar pemilik tanah swasta secara langsung untuk pemuliharaan (Ferraro dan Simpson, 2000). Bayaran dibuat untuk penghutanan semula, menerajui pengurusan dan pemuliharaan untuk memperbaiki kehidupan individu dan masyarakat terlibat dalam bidang perhutanan. Di Costa Rica, penebangan hutan amat membimbangkan pada tahun 1970-an membawa kepada projek perintis peringkat kebangsaan bayaran untuk perkhidmatan alam sekitar (PES), dibantu oleh pengiktirafan perkhidmatan ekosistem dalam perundangan perlindungan hutan pada tahun 1996.

Dalam sistem ini berasaskan pasaran, pemilik tanah menerima bayaran langsung untuk perkhidmatan alam sekitar yang disediakan oleh ekosistem perhutanan, termasuklah;
(a) pengurangan pelepasan gas rumah hijau;
(b) perkhidmatan hidrologi;
(c) biodiversiti pemuliharaan alam sekitar;
(d) peruntukan pemandangan yang indah bagi maksud menggalakkan rekreasi dan ekopelancongan.

Skim PES negara menunjukkan keberkesanannya dengan penurunan kadar pemusnahan hutan hujan Costa Rica dan perhutanan semula yang lebih daripada satu perempat daripada negara tersebut dalam tempoh dari tahun 1987 hingga 2000. Skim ini telah juga meningkatkan pembangunan sosial dengan memberi ganjaran lebih daripada 7,000 pemilik swasta tanah kecil hingga sederhana untuk perkhidmatan alam sekitar yang mereka sediakan (Natura Pax, 2011). Pada tahun 2008, belanjawan program ini adalah hampir US$13 juta untuk kawasan seluas 652,000 hektar. Program ini menerima dana daripada korporat perniagaan yang berminat dalam melindungi perkhidmatan hidrologi, yang dipadankan dengan pembiayaan kerajaan dari cukai bahan api fosil, dan pinjaman pelbagai hala dan geran (Ecosystem Marketplace, 2010).

Pertubuhan masyarakat dan organisasi swasta menjadi pemain penting dalam bidang inovasi pertanian. Kebanyakan cerita-cerita terkini inovasi mempunyai ciri-ciri yang memberi impak kepada persekitaran pro-miskin dan positif melibatkan penyertaan aktif organisasi masyarakat sivil kebangsaan dan antarabangsa, yang terlibat dalam aktiviti: khidmat nasihat dan melobi untuk perubahan institusi pro-miskin di kawasan luar bandar; berkhidmat sebagai perantara antara penyelidikan dan amalan pertanian; pembinaan kapasiti di kalangan petani dan penyebaran maklumat dan amalan pertanian yang baik; memudahkan tindakan kolektif dan mewujudkan pertubuhan peladang untuk membeli input dan pemasaran makanan; membantu dalam mewujudkan rantaian nilai supaya membantu mengurangkan kos urus niaga; melindungi terhadap risiko melalui penciptaan jaringan keselamatan tidak formal untuk petani; memperkukuh keupayaan wanita untuk mengambil bahagian dalam pengeluaran pemasaran dan inovasi; kajian secara langsung dana, pembinaan kapasiti dan akses kepada teknologi.

Setiap jenis aktiviti mempunyai kaedah dinamik tersendiri yang tidak semestinya berpaut dengan yang lain. Setiap pemain juga akan mempunyai kepentingan tersendiri yang perlu dicapai dan tidak boleh sentiasa diterjemahkan kepada kebajikan yang lebih baik dan meningkatkan kapasiti inovatif pemegang ladang kecil.

Dasar-dasar kerajaan mempunyai peranan penting untuk dimainkan dalam meningkatkan sumbangan pelbagai pihak berkepentingan yang menjadi sebahagian daripada Sistem Inovasi Pertanian Lestari; Sustainable Agricultural Innovation System (SAIS) dan mewujudkan satu rangka kerja pengawalseliaan untuk "menggalakkan kepercayaan dan kerjasama, persempadanan sumbangan dan ganjaran, maklumat yang tepat pada masanya mengenai pematuhan kewajipan, penguatkuasaan perjanjian, pengiktirafan dan perlindungan hak-hak setiap pihak" (Berdegué, 2005, ms. 21). Walaupun dasar mana-mana kerajaan akan perlu memberi respons kepada konteks tertentu di dalam negara sendiri, membina perkongsian lebih kukuh dalam SAIS akan memerlukan para pemain bekerjasama dalam membangunkan strategi yang jelas ke arah mencapai objektif reformasi pertanian di samping memastikan bahawa terdapat sumber-sumber yang mencukupi untuk berkembang di luar bandar seperti infrastruktur dan peruntukan yang menyokong perkhidmatan kepada petani kecil-kecilan.


[bersambung bahagian 6]

Monday, March 5, 2012

Iklim Pertanian Pintar Boleh Mengurangkan Populasi Bena Perang


Mengawal iklim mikro secara pintar dapat mengurangkan serangan bena perang (BPH) tanpa memerlukan pergantungan kepada racun makhluk perosak.


Dari Carta Iklim yang dicatat oleh Kelly O'Day pada 25 Januari 2011 (Graf  di atas), kitaran 2010-2011 seolah-olah mengikut trend yang sama dengan empat kitaran sebelumnya yang ditunjukkan dalam carta: 1970-1971; 1973-1974; 1983-1984; dan 1998-1999. La Nina semasa hampir sama dengan La Nina dalam tahun 1998-99 dan 1973-74. Tahun dari 1998-1999 yang disebutkan oleh Budiyanto (Pengarah Perlindungan Tanaman, Kementerian Pertanian Indonesia) ketika mesyuarat “Food Crop Protection Policy in 2011” di Pontianak pada 9 Oktober 2011 juga mempunyai insiden serangan BPH yang tinggi seperti mana tahun 2010-2011.

Faktor iklim mikro (micro climate)

Parameter iklim seperti suhu, hujan dan kelembapan relatif yang diperhatikan secara rutin telah digunakan untuk analisis bagi mengaitkan faktor-faktor iklim dengan BPH dalam sawah padi. Walau bagaimanapun BPH menetap dan seterusnya hidup dalam persekitaran mikro di bawah kanopi tanaman. Hujan boleh menjejaskan kelembapan relatif ambien tetapi jarak tanaman yang rapat menggalakkan perkembangan nimfa.

Tanaman yang ditanam menggunakan kaedah SRI (Sistem Keamatan Padi) cenderung untuk mempunyai jarak yang lebih luas di antara tanaman dan boleh menjejaskan perkembangan BPH. Habitat mereka juga mungkin terjejas akibat suhu. Suhu yang lebih tinggi yang digalakkan oleh penjarangan tanaman boleh memendekkan tempoh masa generasi BPH. Manipulasi "pintar" mikro iklim ini boleh membantu untuk mengurangkan populasi bena perang.

Kertas kajian sedia ada menunjukkan bahawa hujan, suhu dan kelembapan relatif positif yang tinggi berkaitan rapat dengan wabak BPH. Hanya statistik hubungan diantara iklim dan wabak BPH boleh didapati, manakala penyebab dan kesannya masih belum dikenal pasti. Walau bagaimanapun, pada musim-musim yang berlainan (musim hujan dan kering), analisis menunjukkan bahawa tempoh hujan yang berterusan sepanjang musim hujan 2009/2010 dan musim 2010 kering di Jawa mempunyai impak yang lebih besar mengenai wabak BPH di pelbagai wilayah/daerah, tetapi juga dalam kawasan bersebelahan yang terletak di dalam daerah yang sama.

Di kawasan rendah dan rata dengan air yang banyak, hujan lebat yang berterusan ketika La Nina 2010/2011 membawa kepada kelembapan relatif yang tinggi dalam sawah yang ditanam padat, menjadikan tanaman padi kondusif kepada BPH. Di kawasan tanpa sistem pengairan (rainfed), walau bagaimanapun, keadaan adalah berbeza kerana kekurangan air akan mengurangkan kelembapan relatif. Dalam musim La Nina 2010/2011, petani di kawasan rainfed mempunyai manfaat yang lebih baik dari penanaman padi di musim kemarau. Mengawal dan mengelola air dengan bijak memainkan peranan penting dalam pengurusan BPH.

Iklim bukanlah faktor tunggal

Unsur-unsur iklim bukanlah faktor tunggal yang mempengaruhi iklim mikro sawah padi. Pengurusan air oleh petani adalah satu contoh aktiviti manusia yang memainkan peranan dalam meningkatkan atau mengurangkan kelembapan relatif di bawah keadaan ketersediaan air di tempat-tempat tertentu. Menggunakan kaedah SRI merupakan satu contoh.

Di samping itu, amalan pengurusan tanaman juga memainkan peranan yang penting. Antara amalan yang "tidak begitu bijak" adalah:
  1. menggunakan varieti yang mudah terdedah kepada serangan perosak;
  2. menggunakan varieti hibrid dengan asas gen yang sempit dan mempunyai kecenderungan yang tinggi kepada perosak dan penyakit;
  3. tanaman tunggal yang menyediakan sumber yang tetap bagi makanan untuk perosak;
  4. penyalahgunaan dan penggunaan berlebihan baja dan racun serangga yang boleh membawa kepada wabak yang lebih serius dengan meningkatkan populasi BPH dan mengurangkan servis ekosistem kawalan biologi.
Secara ringkasnya, kelestarian ekosistem padi di dalam bahaya. Kelemahan ini akan membawa kepada peningkatan wabak BPH. Sejak wabak ini berlaku 25 tahun selepas serangan teruk pada 1985-1986, adalah penting untuk mengetahui persamaan dan perbezaan di antara kedua-dua serangan BPH ini. Begitu juga bagi tahun 1998/1999 ketika wabak BPH diperhatikan. Khusus kepada faktor keempat di atas, penyalahgunaan racun perosak dan baja dan aplikasi berlebihan keduanya seringkali boleh menjadi punca tercetusnya wabak BPH.

ShareThis